{"id":5052,"date":"2013-05-27T08:00:32","date_gmt":"2013-05-27T04:00:32","guid":{"rendered":"https:\/\/shahidov.com\/en\/?p=5052"},"modified":"2020-03-11T21:46:02","modified_gmt":"2020-03-11T17:46:02","slug":"100-yasli-az%c9%99rbaycan-ilk-mubariz-v%c9%99-qudr%c9%99tli-m%c9%99ml%c9%99k%c9%99t","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/shahidov.com\/en\/?p=5052","title":{"rendered":"100 ya\u015fl\u0131 Az\u0259rbaycan \u2013 ilk, m\u00fcbariz v\u0259 q\u00fcdr\u0259tli m\u0259ml\u0259k\u0259t!"},"content":{"rendered":"<p><strong><a href=\"https:\/\/shahidov.com\/en\/wp-content\/uploads\/bayraq.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-thumbnail wp-image-5053\" alt=\"bayraq\" src=\"https:\/\/shahidov.com\/en\/wp-content\/uploads\/bayraq-292x292.jpg\" width=\"292\" height=\"292\" \/><\/a>1918-ci ild\u0259 M.\u018f.R\u0259sulzad\u0259nin qurdu\u011fu Az\u0259rbaycan<!--more--> 1993-c\u00fc ild\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyevin say\u0259sind\u0259 m\u0259hv olmaqdan qurtuldu v\u0259 \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 2018-ci ild\u0259 q\u00fcdr\u0259tli bir m\u0259ml\u0259k\u0259t\u0259 \u00e7evril\u0259c\u0259k<\/strong><br \/>\nM\u0259n bir az\u0259rbaycanl\u0131yam, Az\u0259rbaycan T\u00fcrk\u00fcy\u0259m v\u0259 bununla da h\u0259r zaman f\u0259xrl\u0259 dan\u0131\u015fm\u0131\u015fam. V\u0259t\u0259nda\u015f\u0131 oldu\u011fum Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 q\u0259dim tarix\u0259, z\u0259ngin m\u0259d\u0259niyy\u0259t\u0259 v\u0259 ad\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259l\u0259r\u0259 sahib olsa da, bir yetkin demokratik v\u0259 m\u00fcasir d\u00f6vl\u0259t olaraq, tarix s\u0259hn\u0259sin\u0259 \u00e7\u0131xmas\u0131 XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 m\u00fcmk\u00fcn oldu.<br \/>\nAz\u0259rbaycan Demokratik Respublikas\u0131n\u0131n yaranma tarixi d\u0259 maraql\u0131 d\u00f6vr\u0259 t\u0259sad\u00fcf edib. Rusiya imperiyas\u0131n\u0131n da\u011f\u0131lmas\u0131 il\u0259 milli ucqarlarda, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Az\u0259rbaycanda da azadl\u0131q m\u00fcbariz\u0259si g\u00fccl\u0259nmi\u015fdi. 1918-ci il may\u0131n 28-d\u0259 Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti yarad\u0131ld\u0131. M\u00fcst\u0259qilliyi Tiflis \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 elan olunmu\u015f Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin ilk paytaxt\u0131 q\u0259dim G\u0259nc\u0259 \u015f\u0259h\u0259ri olmu\u015fdu. \u00c7\u00fcnki, o zaman Bak\u0131da Moskvan\u0131n irad\u0259si il\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015f Bak\u0131 Xalq Komissarlar\u0131 Soveti (BXKS) &#8211; Bak\u0131 Kommunas\u0131 h\u00f6kmranl\u0131q edirdi. Onun \u0259sas \u00f6z\u0259yini da\u015fnakp\u0259r\u0259st bol\u015fevikl\u0259r t\u0259\u015fkil edirdi. Erm\u0259ni fa\u015fistl\u0259rinin Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 iddialar\u0131 h\u0259l\u0259 o zaman da a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 hiss edilm\u0259kd\u0259 idi. Bak\u0131 Kommunas\u0131n\u0131n s\u00fcqutundan sonra Bak\u0131da a\u011fal\u0131q men\u015fevik v\u0259 eserl\u0259rin M\u0259rk\u0259zi X\u0259z\u0259r diktaturas\u0131n\u0131n \u0259lin\u0259 ke\u00e7mi\u015fdi.<br \/>\n1918-ci il sentyabr\u0131n 15-d\u0259 Bak\u0131 T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti qo\u015funlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n azad edildi. Sentyabr\u0131n 17-d\u0259 Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti f\u0259aliyy\u0259tinin Bak\u0131 d\u00f6vr\u00fc ba\u015flad\u0131. Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti b\u00fct\u00fcn Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259 b\u0259rq\u0259rar oldu. Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti c\u0259mi 23 ay f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rmi\u015fdi. Buna baxmayaraq o, istiqlal namin\u0259 \u0259sr\u0259 b\u0259rab\u0259r i\u015f g\u00f6rm\u00fc\u015fd\u00fc.<br \/>\n\u018fvv\u0259la, Az\u0259rbaycanda \u00e7ox sivil Avropa n\u00fcmun\u0259vi d\u00f6vl\u0259t idar\u0259\u00e7iliyi yaranm\u0131\u015fd\u0131. Az\u0259rbaycan\u0131 Milli M\u0259clis (Parlament) t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259\u015fkil olunan v\u0259 onun qar\u015f\u0131s\u0131nda m\u0259sul olan h\u00f6kum\u0259t kabin\u0259si idar\u0259 edirdi. Dem\u0259li, Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti parlament respublikas\u0131 idi.<br \/>\nM\u00fcst\u0259qillik elan olunandan 1918-ci il iyunun 18-n\u0259 kimi parlament rolunu h\u0259l\u0259 1918-ci il may\u0131n 27-d\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015f M\u00fcv\u0259qq\u0259ti Milli \u015eura icra etmi\u015fdi. Onun s\u0259dri M\u0259mm\u0259d \u018fmin R\u0259sulzad\u0259 se\u00e7ilmi\u015fdi. \u0130lk parlament 1918-ci il dekabr\u0131n 7-d\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131. Onun s\u0259dri <a href=\"https:\/\/shahidov.com\/en\/wp-content\/uploads\/resulzade.jpg\"><br \/>\n<\/a>\u018f.M.Top\u00e7uba\u015fov m\u00fcavini H.B.A\u011fayev v\u0259 katibi R\u0259him V\u0259kilov se\u00e7ilmi\u015fdi.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/shahidov.com\/en\/wp-content\/uploads\/resulzade.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-5054\" alt=\"resulzade\" src=\"https:\/\/shahidov.com\/en\/wp-content\/uploads\/resulzade.jpg\" width=\"600\" height=\"338\" srcset=\"https:\/\/shahidov.com\/en\/wp-content\/uploads\/resulzade.jpg 600w, https:\/\/shahidov.com\/en\/wp-content\/uploads\/resulzade-292x164.jpg 292w\" sizes=\"auto, (max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin xarici siyas\u0259tind\u0259 M\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan\u0131 d\u00fcnya birliyinin b\u0259rab\u0259rh\u00fcquqlu \u00fczv\u00fcn\u0259 \u00e7evirm\u0259k, iri d\u00f6vl\u0259tl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n onun tan\u0131nmas\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259k missiyas\u0131 \u00e7ox m\u00fch\u00fcm yer tuturdu. Az\u0259rbaycan Parlamenti qalib d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin Paris Konfrans\u0131nda i\u015ftirak etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn ba\u015fda g\u00f6rk\u0259mli diplomat \u018f.M.Top\u00e7uba\u015fov olmaqla n\u00fcmay\u0259nd\u0259lik t\u0259sdiq etmi\u015fdi. 1919-cu ilin yanvar\u0131nda \u0130stanbula yola d\u00fc\u015f\u0259n n\u00fcmay\u0259nd\u0259 hey\u0259ti h\u0259min il may ay\u0131n\u0131n ortalar\u0131nda Paris\u0259 g\u0259lib \u00e7\u0131xd\u0131.<br \/>\nN\u00fcmay\u0259nd\u0259 hey\u0259tinin, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 \u018f.M.Top\u00e7uba\u015fovun diplomatik s\u0259yl\u0259ri say\u0259sind\u0259 1920-ci il yanvar\u0131n 11-d\u0259 Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti m\u00fctt\u0259fiq d\u00f6vl\u0259tl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n de-fakto tan\u0131nd\u0131. O, d\u00fcnya birliyinin b\u0259rab\u0259rh\u00fcquqlu \u00fczv\u00fcn\u0259 \u00e7evrildi.<br \/>\nAz\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin \u00f6mr\u00fc uzun \u00e7\u0259km\u0259di. 1920-ci ilin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 onun beyn\u0259lxalq v\u0259 daxili v\u0259ziyy\u0259tind\u0259, ictimai-siyasi h\u0259yat\u0131nda b\u00f6hran meyll\u0259ri daha da d\u0259rinl\u0259\u015fdi.<br \/>\nXarici v\u0259 daxili t\u0259zyiql\u0259r d\u0259 h\u00f6kum\u0259tin v\u0259ziyy\u0259tini g\u0259rginl\u0259\u015fdirirdi. C\u00fcmhuriyy\u0259t qon\u015fu Erm\u0259nistanla m\u00fcharib\u0259 v\u0259ziyy\u0259tind\u0259 idi. Sovet Rusiyas\u0131 da imperiya ambisiyas\u0131ndan \u0259l \u00e7\u0259kmirdi. H\u0259r zaman Az\u0259rbaycan\u0131 i\u015f\u011fal etm\u0259y\u0259 haz\u0131r idi. Sovet h\u00f6kum\u0259tinin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 Lenin 1920-ci il mart\u0131n 17-d\u0259 Qafqaz c\u0259bh\u0259si h\u0259rbi inqilab \u015euras\u0131 \u00fczvl\u0259ri N.Q.Smilqaya v\u0259 Q.K.Orconikidzey\u0259 g\u00f6nd\u0259rdiyi teleqramda \u00abAz\u0259rbaycan\u0131 tutmaq biz\u0259 son d\u0259r\u0259c\u0259 z\u0259ruridir. B\u00fct\u00fcn s\u0259yl\u0259rinizi buna y\u00f6n\u0259ldin\u00bb tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131n\u0131 vermi\u015fdi. Mudros sazi\u015find\u0259n sonra Az\u0259rbaycan dost T\u00fcrkiy\u0259nin d\u0259 bilavasit\u0259 yard\u0131m\u0131ndan m\u0259hrum olmu\u015fdu.<br \/>\nPartiya v\u0259 h\u00f6kum\u0259tdaxili fikir ayr\u0131l\u0131qlar\u0131 v\u0259 \u00e7\u0259ki\u015fm\u0259l\u0259ri d\u0259 ictimai-siyasi durumu a\u011f\u0131rla\u015fd\u0131r\u0131rd\u0131. \u00dcst\u0259lik \u00f6lk\u0259d\u0259 iqtisadi v\u0259 maliyy\u0259 \u00e7\u0259tinlikl\u0259ri d\u0259 var idi.<br \/>\nDaxild\u0259 sosial-siyasi b\u00f6hran\u0131n d\u0259rinl\u0259\u015fm\u0259sin\u0259 bol\u015fevik v\u0259 bol\u015fevikp\u0259r\u0259st q\u00fcvv\u0259l\u0259rin birl\u0259\u015f\u0259r\u0259k h\u00f6kum\u0259t\u0259 qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131xmas\u0131 da ciddi m\u0259nfi t\u0259sir g\u00f6st\u0259rirdi. Siyasi b\u00f6hran\u0131n d\u0259rinl\u0259\u015fm\u0259si AXC-nin N.Yusifb\u0259yli t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259l\u0259 1919-cu ilin dekabr\u0131nda t\u0259\u015fkil etdiyi h\u00f6kum\u0259t kabin\u0259sinin 1920-ci il aprelin \u0259vv\u0259lind\u0259 istefa verm\u0259si il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259ndi. Yeni h\u00f6kum\u0259tin t\u0259\u015fkili iqtidarla m\u00fcxalif\u0259t aras\u0131nda bit\u0259r\u0259f m\u00f6vqed\u0259 duran m\u00fcsavat\u00e7\u0131 M.H.Hac\u0131nskiy\u0259 tap\u015f\u0131r\u0131ld\u0131. Lakin o, \u00e7ox c\u0259hdl\u0259r g\u00f6st\u0259rs\u0259 d\u0259, yeni h\u00f6kum\u0259ti t\u0259\u015fkil ed\u0259 bilm\u0259di.<br \/>\nBel\u0259 \u015f\u0259raitd\u0259 Rusiya t\u0259hl\u00fck\u0259si getdikc\u0259 art\u0131rd\u0131. Art\u0131q Moskva, bol\u015fevikl\u0259r g\u0259nc Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tini y\u0131xmaq, Bak\u0131n\u0131 z\u0259bt etm\u0259k bar\u0259d\u0259 konkret t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fcrd\u00fcl\u0259r. Onlar Az\u0259rbaycan\u0131 i\u015f\u011fal etm\u0259k m\u0259qs\u0259dini g\u00fcd\u00fcrd\u00fcl\u0259r.<br \/>\nBol\u015fevikl\u0259rin silahl\u0131 d\u0259st\u0259l\u0259ri aprelin 27-d\u0259 s\u0259h\u0259r s\u00fcbhd\u0259n h\u0259m Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259ri daxilind\u0259, h\u0259m d\u0259 onun \u0259traflar\u0131nda \u0259n m\u00fch\u00fcm obyektl\u0259ri \u0259l\u0259 ke\u00e7irm\u0259y\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131lar. XI Q\u0131rm\u0131z\u0131 Ordu hiss\u0259l\u0259ri d\u0259 1920-ci il aprelin 27-d\u0259 saat bir\u0259 be\u015f d\u0259qiq\u0259 i\u015fl\u0259mi\u015f Az\u0259rbaycan \u0259razisin\u0259 daxil olmu\u015fdular. Onlar ax\u015fam saat 21-d\u0259 Bil\u0259c\u0259ri stansiyas\u0131nda idil\u0259r. Ba\u015fqa yol qalmad\u0131\u011f\u0131ndan Parlament 1920-ci il aprelin 27-d\u0259 gec\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n \u015f\u0259rtl\u0259rl\u0259 hakimiyy\u0259tin bol\u015fevikl\u0259r\u0259 verilm\u0259si bar\u0259d\u0259 q\u0259rar q\u0259bul etdi. M.\u018f.R\u0259sulzad\u0259nin qeyd etdiyi kimi o, \u00ab\u00f6z edam\u0131na \u00f6z\u00fc qol \u00e7\u0259kdi\u00bb. Bununla da, Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti s\u00fcqut etdi. Az\u0259rbaycan yenid\u0259n Rusiya t\u0259r\u0259find\u0259n, o zamank\u0131 Sovet Rusiyas\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n i\u015f\u011fal olundu.<br \/>\nU\u011fursuzlu\u011funa baxmayaraq, c\u0259mi 23 ay f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rmi\u015f Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti tariximizin \u00e7ox yadda qalan, unudulmaz m\u0259rh\u0259l\u0259sidir. O, istiqlal\u0131m\u0131z\u0131n \u0259n \u015fanl\u0131 s\u0259hif\u0259l\u0259rind\u0259ndir. El\u0259 s\u0259hif\u0259l\u0259r ki, onlarda Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n \u0259z\u0259li arzular\u0131, m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259\u00e7iliy\u0259, \u0259sar\u0259t\u0259 qar\u015f\u0131, azadl\u0131q, m\u00fcst\u0259qillik v\u0259 milli birlik u\u011frunda \u015fanl\u0131 m\u00fcbariz\u0259 u\u011furlar\u0131, d\u00f6nm\u0259zliyi \u0259ks olunmu\u015fdu.<br \/>\nAz\u0259rbaycan tarixind\u0259 birinci Respublika olan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti \u015e\u0259rqd\u0259, m\u00fcs\u0259lman v\u0259 T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131nda ilk demokratik siyasi qurum idi. O, Az\u0259rbaycan xalq\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn daim c\u00fcc\u0259r\u0259n \u0259n\u0259n\u0259 b\u0259x\u015f etmi\u015fdi. \u0130.Stalinin \u00abbu bir il yar\u0131ml\u0131q hakimiyy\u0259tiniz \u0259rzind\u0259 xalqa n\u0259 ver\u0259 bildiniz?\u00bb sual\u0131na cavab\u0131nda M.\u018f.R\u0259sulzad\u0259 demi\u015fdi: \u00ab\u00e7ox \u015fey ver\u0259 bilm\u0259dik&#8230; Amma milli azadl\u0131\u011f\u0131n n\u0259 oldu\u011funu ba\u015fa sald\u0131q. Azca da olsa, milli istiqlal dad\u0131zd\u0131rd\u0131q. Y\u00fcz illik \u0259sar\u0259t d\u0259rsi il\u0259 iki illik h\u00fcrriyy\u0259t qov\u011fas\u0131 bizi \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u0259 tan\u0131td\u0131. Bir k\u0259r\u0259 y\u00fcks\u0259l\u0259n bayraq bir daha enm\u0259z!\u00bb<br \/>\n1920-ci ild\u0259 d\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyini itir\u0259n v\u0259 Sovet imperiyas\u0131n\u0131n t\u0259rkibin\u0259 zorla daxil etdiril\u0259n Az\u0259rbaycan\u0131n qara g\u00fcnl\u0259ri d\u0259 bundan sonra ba\u015flad\u0131. Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rd\u0259 s\u0259rv\u0259tl\u0259ri talan edildi, m\u0259hv edildi \u2013 yeralt\u0131 v\u0259 yer\u00fcst\u00fc s\u0259rv\u0259tl\u0259ri sovrularaq, Moskvaya da\u015f\u0131nd\u0131, xalq\u0131n d\u0259y\u0259rli ziyal\u0131lar\u0131 s\u00fcrg\u00fcn\u0259 m\u0259ruz qald\u0131lar, hakim rejim\u0259 qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131xanlar 7 d\u0259qiq\u0259lik qanunsuz m\u0259hk\u0259m\u0259l\u0259rin \u00e7\u0131xard\u0131\u011f\u0131 q\u0259rarlarla g\u00fcll\u0259l\u0259ndil\u0259r, Az\u0259rbaycan T\u00fcrkl\u0259rinin dili, dini, m\u0259d\u0259niyy\u0259ti saxtala\u015fd\u0131r\u0131laraq, yenid\u0259n \u201cyaz\u0131lma\u011fa\u201d ba\u015fland\u0131. Az\u0259rbaycan xalq\u0131 \u00e7ox \u00e7\u0259tin, amans\u0131z \u015f\u0259rtl\u0259r alt\u0131nda \u00f6z m\u00f6vcudlu\u011funu s\u00fcrd\u00fcrm\u0259k m\u0259cburiyy\u0259tind\u0259 idi.<br \/>\n70 il Sovet hakimiyy\u0259ti alt\u0131nda inl\u0259y\u0259n Az\u0259rbaycan\u0131n tarixi torpaqlar\u0131 da zorla \u0259lind\u0259n al\u0131nm\u0131\u015f, tarix\u0259n ruslar\u0131n n\u00f6k\u0259ri olan erm\u0259nil\u0259r\u0259 pay verilmi\u015fdi. Amma h\u0259r qaranl\u0131q gec\u0259nin bir i\u015f\u0131ql\u0131 s\u0259h\u0259ri varm\u0131\u015f v\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131 art\u0131q bir \u0259sr\u0259 b\u0259rab\u0259r m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259 h\u0259yat\u0131na d\u00f6zm\u0259k fikrind\u0259 deyildi. Xalq\u0131n s\u0259br kasas\u0131 1988-ci ild\u0259n ba\u015flayaraq, da\u015fma\u011fa ba\u015flay\u0131rd\u0131. Az\u0259rbaycan\u0131n d\u0259d\u0259-baba torpaqlar\u0131 olan Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fa k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f erm\u0259nil\u0259rin art\u0131q yerli az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 d\u00fc\u015fm\u0259n\u00e7ilik etm\u0259si, onlar\u0131 zor g\u00fcc\u00fcn\u0259 h\u0259min torpaqlardan \u00e7\u0131xartmaq ist\u0259yi qanl\u0131 toqqu\u015fmalara s\u0259b\u0259b oldu. \u018fslind\u0259, buna toqqu\u015fma da dem\u0259k olmazd\u0131, erm\u0259ni silahl\u0131 birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259ri az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259 siyas\u0259ti y\u00fcr\u00fcd\u00fcr, Erm\u0259nistan d\u00f6vl\u0259ti d\u0259 buna a\u00e7\u0131q d\u0259st\u0259k verirdi. Art\u0131q faktiki m\u00fcharib\u0259 \u015f\u0259raitind\u0259 olan regionda qeyri-b\u0259rab\u0259r h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyatlar ke\u00e7irilirdi. Da\u011f\u0131lmaqda olan Sovet \u0130mperiyas\u0131n\u0131n varisi Rusiya itirilmi\u015f m\u00f6vqel\u0259rini m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259r c\u00fcr yola \u0259l at\u0131r v\u0259 separat\u00e7\u0131 h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259ri il\u0259 yeni-yeni k\u00f6hn\u0259 torpaqlar\u0131 i\u015f\u011fal etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131. Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fda h\u0259rbi m\u00fcnaqi\u015f\u0259ni q\u0131z\u0131\u015fd\u0131rmaqla h\u0259m d\u0259 qon\u015fu Az\u0259rbaycan\u0131 n\u0259zar\u0259td\u0259 saxlama\u011fa \u00e7al\u0131\u015fan Rusiyan\u0131n erm\u0259nil\u0259r\u0259 h\u0259rbi yard\u0131mlar\u0131 t\u0259kc\u0259 silah-sursat c\u0259h\u0259td\u0259n deyil, canl\u0131 q\u00fcvv\u0259 bax\u0131m\u0131ndan da \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rirdi. Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fda az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 soyq\u0131r\u0131m h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259ri ed\u0259nl\u0259r aras\u0131nda rus h\u0259rb\u00e7il\u0259rinin d\u0259 olmas\u0131 bir fakt idi. Bunu s\u00fcbut etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259kc\u0259 1992-ci ilin Fevral ay\u0131n\u0131n 26-da Az\u0259rbaycan\u0131n Xocal\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 bir gec\u0259d\u0259 t\u00f6r\u0259dilmi\u015f soyq\u0131r\u0131m hadis\u0259sini g\u00f6st\u0259rm\u0259k olar. H\u0259min gec\u0259 Rusiyan\u0131n 366-c\u0131 moto at\u0131c\u0131 alay\u0131n\u0131n i\u015ftirak\u0131 il\u0259 616 n\u0259f\u0259r az\u0259rbaycanl\u0131 q\u0259tl\u0259 yetirildi, y\u00fczl\u0259rl\u0259 insan \u0259sir v\u0259 itkin d\u00fc\u015fd\u00fc, bir o q\u0259d\u0259r d\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131 yaraland\u0131. Xocal\u0131n\u0131n itirilm\u0259si il\u0259 c\u0259bh\u0259d\u0259ki q\u00fcvv\u0259l\u0259r balans\u0131 bir q\u0259d\u0259r d\u0259 k\u0259skinl\u0259\u015fdi v\u0259 Rusiyan\u0131n yax\u0131ndan i\u015ftirak\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131 bir-birinin ard\u0131nca i\u015f\u011fal edildi, 30 mind\u0259n \u00e7ox az\u0259rbaycanl\u0131 bu m\u00fcharib\u0259d\u0259 h\u0259lak oldu, bir milyondan \u00e7ox insan d\u0259d\u0259-baba torpaqlar\u0131ndan qa\u00e7q\u0131n d\u00fc\u015fd\u00fc.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/shahidov.com\/en\/wp-content\/uploads\/heyder_eliyev1.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-5055\" alt=\"heyder_eliyev\" src=\"https:\/\/shahidov.com\/en\/wp-content\/uploads\/heyder_eliyev1.jpg\" width=\"600\" height=\"408\" srcset=\"https:\/\/shahidov.com\/en\/wp-content\/uploads\/heyder_eliyev1.jpg 600w, https:\/\/shahidov.com\/en\/wp-content\/uploads\/heyder_eliyev1-292x198.jpg 292w\" sizes=\"auto, (max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><\/a><\/p>\n<p>M\u00fcharib\u0259d\u0259 ciddi itkil\u0259r\u0259 m\u0259ruz qalan Az\u0259rbaycan 1991-ci ilin 18 Oktyabr tarixind\u0259 \u0259ld\u0259 etdiyi d\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyini yenid\u0259n itirm\u0259k v\u0259 imperialist g\u00fccl\u0259rin t\u0259siri alt\u0131na d\u00fc\u015fm\u0259k t\u0259hl\u00fck\u0259si il\u0259 \u00fcz-\u00fcz\u0259 dayanm\u0131\u015fd\u0131. Az\u0259rbaycan\u0131 yenid\u0259n par\u00e7alamaq ist\u0259y\u0259n Rusiya bir t\u0259r\u0259fd\u0259n, \u0130ran da dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n f\u00fcrs\u0259t g\u00f6zl\u0259yirdil\u0259r. Tamamil\u0259 m\u0259hv olmaq t\u0259hl\u00fck\u0259si il\u0259 \u00fczl\u0259\u015f\u0259n Az\u0259rbaycan xalq\u0131 k\u00f6m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6z\u00fcn\u00fcn q\u0259hr\u0259man o\u011flu, uzun ill\u0259r \u0259rzind\u0259 Az\u0259rbaycana r\u0259hb\u0259rlik etmi\u015f bir d\u00f6vl\u0259t xadimin\u0259 &#8211; Heyd\u0259r \u018fliyev\u0259 m\u00fcraci\u0259t etdi. Sovet \u0130mperiyas\u0131n\u0131n imperialist siyas\u0259tin\u0259 qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131xd\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259 son ill\u0259r v\u0259zif\u0259d\u0259n k\u0259narla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f Heyd\u0259r \u018fliyev m\u0259nsub oldu\u011fu xalq\u0131n s\u0259sin\u0259 s\u0259s verdi v\u0259 yenid\u0259n Az\u0259rbaycana qay\u0131td\u0131. 1993-c\u00fc ild\u0259 ikinci d\u0259f\u0259 Az\u0259rbaycana g\u0259l\u0259n v\u0259 Prezident se\u00e7il\u0259n Heyd\u0259r \u018fliyevin bu d\u0259f\u0259ki g\u0259li\u015fi bir xilas missiyas\u0131 da\u015f\u0131y\u0131rd\u0131. Az\u0259rbaycan onun g\u0259li\u015fin\u0259 b\u00f6y\u00fck \u00fcmidl\u0259r b\u0259sl\u0259yir v\u0259 d\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fc bu a\u011f\u0131r v\u0259ziyy\u0259td\u0259n \u00e7\u0131x\u0131\u015f yolu kimi Heyd\u0259r \u018fliyevin \u0259traf\u0131nda s\u0131x birl\u0259\u015fm\u0259kd\u0259 g\u00f6r\u00fcrd\u00fc. M\u0259hz Heyd\u0259r \u018fliyevin xalqla birg\u0259, xalqa s\u0131\u011f\u0131n\u0131b Az\u0259rbaycan\u0131 u\u00e7urumdan xilas etm\u0259k c\u0259hdl\u0259ri \u00f6z m\u00fcsb\u0259t n\u0259tic\u0259sini verdi. \u0130lk zamanlar bu s\u00fclhsev\u0259r c\u0259hdl\u0259r\u0259 mane olacaq, v\u0259t\u0259nda\u015f qar\u015f\u0131durmas\u0131na s\u0259b\u0259b olacaq t\u0259xribatlar olsa da, Heyd\u0259r \u018fliyev \u00f6z\u00fcn\u00fcn uzaqg\u00f6r\u0259n siyas\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259 b\u00fct\u00fcn t\u0259hl\u00fck\u0259l\u0259ri d\u0259f etm\u0259yi ba\u015fard\u0131 v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyini, suverenliyini qoruyub saxlaya bildi. Heyd\u0259r \u018fliyevin g\u0259li\u015fi il\u0259 c\u0259bh\u0259 b\u00f6lg\u0259sind\u0259 d\u0259 at\u0259\u015fk\u0259s elan olundu v\u0259 Az\u0259rbaycan \u00f6z\u00fcn\u00fcn inki\u015faf strategiyas\u0131n\u0131 ortaya qoydu. Z\u0259ngin yeralt\u0131 v\u0259 yer\u00fcst\u00fc s\u0259rv\u0259tl\u0259r\u0259 malik Az\u0259rbaycan ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fcn iqtisadiyyat\u0131n\u0131 dir\u00e7\u0259ltdi, \u0259halinin sosial rifah\u0131 qald\u0131r\u0131ld\u0131, \u00f6lk\u0259 s\u0259nayesi inki\u015faf etdirildi, \u00f6lk\u0259d\u0259 sabitlik v\u0259 firavanl\u0131q b\u0259rq\u0259rar edildi. B\u00fct\u00fcn bunlarla yana\u015f\u0131, Az\u0259rbaycan \u00f6z ordusunu, \u00f6z \u0259sg\u0259rini d\u0259 g\u00fccl\u0259ndirdi.<br \/>\n2003-c\u00fc il\u0259 q\u0259d\u0259r davam ed\u0259n bu siyas\u0259ti h\u0259min ild\u0259n \u0130lham \u018fliyev davam etdirm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131. Art\u0131q 10 ildir ki, u\u011furla davam etdiril\u0259n h\u0259min siyas\u0259t n\u0259tic\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 bug\u00fcn n\u0259inki regionda, h\u0259tta b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n birin\u0259 \u00e7evrilib. Bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan beyn\u0259lxalq maliyy\u0259 qurumlar\u0131n\u0131n da donor \u00f6lk\u0259sin\u0259 \u00e7evrilib. Az\u0259rbaycan\u0131n \u00e7ox sabit maliyy\u0259 v\u0259ziyy\u0259ti imkan verir ki, \u00f6z maliyy\u0259 resurslar\u0131n\u0131 h\u0259tta \u00f6z h\u00fcdudlar\u0131ndan k\u0259nara da yerl\u0259\u015fdir\u0259 bilsin v\u0259 bel\u0259likl\u0259, \u00f6lk\u0259nin t\u0259sir imkanlar\u0131 da art\u0131r. Az\u0259rbaycan b\u00f6lg\u0259d\u0259 apar\u0131c\u0131 \u00f6lk\u0259dir. B\u00f6lg\u0259d\u0259 he\u00e7 bir layih\u0259, he\u00e7 bir t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs Az\u0259rbaycan\u0131n raz\u0131l\u0131\u011f\u0131 olmadan h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259 bilm\u0259z. Az\u0259rbaycan\u0131n b\u00f6lg\u0259d\u0259ki m\u00f6vqeyi kifay\u0259t q\u0259d\u0259r g\u00fccl\u00fcd\u00fcr.<br \/>\nAz\u0259rbaycan d\u00fcnya miqyas\u0131nda da \u00e7ox etibarl\u0131 t\u0259r\u0259fda\u015f kimi tan\u0131n\u0131r. Az\u0259rbaycana d\u00fcnyada b\u00f6y\u00fck h\u00f6rm\u0259t, b\u00f6y\u00fck r\u0259\u011fb\u0259t var. Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcst\u0259qil siyas\u0259ti d\u00fcnya birliyi t\u0259r\u0259find\u0259n q\u0259bul olunur v\u0259 t\u0259qdir edilir. \u018fg\u0259r bel\u0259 olmasayd\u0131, d\u00fcnya d\u00f6vl\u0259tl\u0259rini birl\u0259\u015fdir\u0259n \u0259n b\u00f6y\u00fck t\u0259\u015fkilat\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fck qurumu olan T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131na Az\u0259rbaycan \u00fczv se\u00e7il\u0259 bilm\u0259zdi. Bu, Az\u0259rbaycan\u0131n tarixi q\u0259l\u0259b\u0259sidir v\u0259 bu q\u0259l\u0259b\u0259 m\u00fcst\u0259qilliyinin 20-ci ild\u00f6n\u00fcm\u00fcn\u0259 t\u0259sad\u00fcf edib.<br \/>\nBu g\u00fcn Az\u0259rbaycan d\u00fcnya miqyas\u0131nda s\u00f6z sahibidir. BMT T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131ndan yuxar\u0131 beyn\u0259lxalq qurum yoxdur. Az\u0259rbaycan art\u0131q n\u00f6vb\u0259ti ildir ki, bu qurumun \u00fczv\u00fcd\u00fcr, bu qurumda \u00f6z s\u00f6z\u00fcn\u00fc deyir, prinsipial m\u00f6vqeyini ifad\u0259 edir. Az\u0259rbaycan bu qurumda beyn\u0259lxalq h\u00fcququ v\u0259 \u0259dal\u0259ti d\u0259st\u0259kl\u0259yir, m\u00fcdafi\u0259 edir. Az\u0259rbaycan \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n a\u011fr\u0131l\u0131 problem olan Erm\u0259nistan-Az\u0259rbaycan, Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259si \u0259fsuslar ki, \u00f6z h\u0259llini tapm\u0131r. Bunun \u0259sas s\u0259b\u0259bi Erm\u0259nistan\u0131n qeyri-konstruktiv m\u00f6vqeyidir v\u0259 vasit\u0259\u00e7il\u0259rin bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 bir n\u00f6v bigan\u0259 m\u00fcnasib\u0259tidir. Baxmayaraq ki, kifay\u0259t q\u0259d\u0259r g\u00fccl\u00fc b\u0259yanatlar s\u0259sl\u0259nib. Minsk qrupuna h\u0259ms\u0259drlik ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259rin d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n m\u0259lum b\u0259yanat\u0131 ham\u0131m\u0131z\u0131n yad\u0131ndad\u0131r ki, status\u2013kvo q\u0259buledilm\u0259zdir, status-kvo d\u0259yi\u015fdirilm\u0259lidir. Ancaq \u0259slind\u0259 he\u00e7 bir add\u0131m at\u0131lm\u0131r. Erm\u0259nistan, \u0259lb\u0259tt\u0259, maraql\u0131d\u0131r ki, bu v\u0259ziyy\u0259ti &#8211; n\u0259 h\u0259rb, n\u0259 s\u00fclh v\u0259ziyy\u0259tini n\u0259 q\u0259d\u0259r m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr saxlas\u0131n. Ancaq bu, Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131 qane ed\u0259 bilm\u0259z. Az\u0259rbaycan b\u00fct\u00fcn imkanlardan istifad\u0259 edir v\u0259 ed\u0259c\u0259k ki, dan\u0131\u015f\u0131qlar prosesind\u0259 t\u0259r\u0259qqi, inki\u015faf olsun v\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259 tezlikl\u0259 h\u0259ll edilsin, Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fc b\u0259rpa edilsin. Ancaq \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, bu m\u0259s\u0259l\u0259nin h\u0259lli istiqam\u0259tind\u0259 at\u0131lan b\u00fct\u00fcn add\u0131mlar beyn\u0259lxalq h\u00fcquq normalar\u0131na \u0259saslanmal\u0131d\u0131r. Bundan k\u0259narda he\u00e7 bir add\u0131m at\u0131la bilm\u0259z. Beyn\u0259lxalq h\u00fcquq normalar\u0131, beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar\u0131n q\u0259rar v\u0259 q\u0259tnam\u0259l\u0259ri dikt\u0259 edir ki, Az\u0259rbaycan\u0131n beyn\u0259lxalq birlik t\u0259r\u0259find\u0259n tan\u0131nm\u0131\u015f \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fc qeyd-\u015f\u0259rtsiz b\u0259rpa edilm\u0259lidir. Az\u0259rbaycan b\u00fct\u00fcn imkanlardan istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k ordu quruculu\u011fu prosesind\u0259, diplomatik sah\u0259d\u0259 at\u0131lan add\u0131mlar, iqtisadi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r v\u0259 dig\u0259r regional t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259r say\u0259sind\u0259 \u00f6z m\u00f6vqeyini g\u00fccl\u0259ndirir.<br \/>\n<a href=\"https:\/\/shahidov.com\/en\/wp-content\/uploads\/ilham_eliyev.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft\" alt=\"ilham_eliyev\" src=\"https:\/\/shahidov.com\/en\/wp-content\/uploads\/ilham_eliyev.jpg\" width=\"400\" height=\"521\" \/><\/a>Az\u0259rbaycan ild\u0259n-il\u0259 g\u00fccl\u0259nir, Erm\u0259nistan is\u0259 ild\u0259n-il\u0259 z\u0259ifl\u0259yir. Erm\u0259nistandan, onlar\u0131n statistik g\u00f6st\u0259ricil\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, ild\u0259 \u0259n az\u0131 100 min adam gedir, \u00f6lk\u0259ni t\u0259rk edir. \u018flb\u0259tt\u0259, \u0259g\u0259r bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 tarixi c\u0259h\u0259td\u0259n yana\u015fsaq, he\u00e7 kimd\u0259 \u015f\u00fcbh\u0259 olmaz ki, bu m\u0259s\u0259l\u0259 \u0259dal\u0259tli h\u0259llini tapacaq v\u0259 Az\u0259rbaycan \u00f6z \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc b\u0259rpa ed\u0259c\u0259k. \u00c7\u00fcnki inki\u015faf onu g\u00f6st\u0259rir ki, bu m\u0259s\u0259l\u0259nin ba\u015fqa h\u0259lli ola bilm\u0259z. He\u00e7 vaxt Az\u0259rbaycan bu v\u0259ziyy\u0259tl\u0259 bar\u0131\u015fmayacaq. He\u00e7 vaxt Az\u0259rbaycan \u00f6z torpaqlar\u0131nda ikinci qondarma erm\u0259ni d\u00f6vl\u0259tinin yarad\u0131lmas\u0131na imkan verm\u0259y\u0259c\u0259k. Erm\u0259ni d\u00f6vl\u0259ti tarixi Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131nda yarad\u0131l\u0131b. \u0130r\u0259van xanl\u0131\u011f\u0131, Z\u0259ng\u0259zur, G\u00f6y\u00e7\u0259 &#8211; b\u00fct\u00fcn bunlar Az\u0259rbaycan\u0131n tarixi torpaqlar\u0131d\u0131r. 1918-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti t\u0259r\u0259find\u0259n \u0130r\u0259van\u0131 Erm\u0259nistana ba\u011f\u0131\u015flamaq da he\u00e7 kimin yad\u0131ndan \u00e7\u0131xmay\u0131b. Y\u0259ni, bu, tarixi h\u0259qiq\u0259tdir. \u0130kinci d\u0259f\u0259 Az\u0259rbaycan torpa\u011f\u0131nda qondarma erm\u0259ni d\u00f6vl\u0259ti yarad\u0131la bilm\u0259z. Bu, he\u00e7 vaxt olmayacaq. Ancaq Az\u0259rbaycan \u00e7al\u0131\u015f\u0131r v\u0259 \u00e7al\u0131\u015facaq ki, tezlikl\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259ni h\u0259ll etsin. M\u0259s\u0259l\u0259nin Az\u0259rbaycan\u0131n xeyrin\u0259 h\u0259ll edilm\u0259sin\u0259 he\u00e7 bir \u015f\u00fcbh\u0259 yoxdur. Sad\u0259c\u0259 olaraq, n\u0259 vaxt v\u0259 hans\u0131 yollarla?! H\u0259l\u0259 ki, Az\u0259rbaycan diplomatik yollara \u00fcst\u00fcnl\u00fck verir. Bununla b\u0259rab\u0259r, \u00f6z g\u00fcc\u00fcn\u00fc art\u0131r\u0131r. Erm\u0259nistan\u0131 b\u00fct\u00fcn regional proqramlardan k\u0259narda saxlay\u0131r. Onlar\u0131 b\u00fct\u00fcn layih\u0259l\u0259rd\u0259n t\u0259crid edib. Bu siyas\u0259t bundan sonra da davam ed\u0259c\u0259k. Az\u0259rbaycanla r\u0259qab\u0259t aparmaq \u00fc\u00e7\u00fcn onlar\u0131n n\u0259 imkan\u0131, n\u0259 insan resurslar\u0131, n\u0259 irad\u0259si, n\u0259 d\u0259 g\u00fcc\u00fc var. Az\u0259rbaycan bu g\u00fcn g\u00fccl\u00fc d\u00f6vl\u0259tdir. H\u0259m siyasi c\u0259h\u0259td\u0259n, h\u0259m iqtisadi c\u0259h\u0259td\u0259n, b\u00fct\u00fcn c\u0259h\u0259tl\u0259rd\u0259n. Az\u0259rbaycan \u00f6z g\u00fcc\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rir v\u0259 g\u00f6st\u0259r\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>\u00d6lk\u0259 ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyevin h\u0259r d\u0259f\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131nda s\u0259sl\u0259ndirdiyi bu fikirl\u0259r bir g\u0259nc kimi bizi d\u0259 sevindirir v\u0259 \u00e7\u00f6n\u00fcb tarix\u0259 baxd\u0131qda, \u00f6t\u0259n o 100 ili s\u0259hif\u0259l\u0259dikd\u0259, k\u0259\u015fm\u0259k\u0259\u015fli bir m\u00fcbariz\u0259 tarixi canlan\u0131r g\u00f6zl\u0259rimiz qar\u015f\u0131s\u0131nda. 2018-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n bir d\u00f6vl\u0259t olaraq, yarad\u0131lmas\u0131n\u0131n 100 ili tamam olacaq. Bu 100 il \u0259rzind\u0259 a\u011fr\u0131l\u0131, ac\u0131l\u0131 g\u00fcnl\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131, xo\u015fb\u0259xt v\u0259 firavan anlar\u0131m\u0131z da olub, var v\u0259 yen\u0259 d\u0259 olacaq. \u018fg\u0259r Az\u0259rbaycan\u0131n son 100 ild\u0259ki d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik tarixini xarakteriz\u0259 etm\u0259k laz\u0131m g\u0259ls\u0259, 1918-ci ili ilk, 1993-c\u00fc ili m\u00fcbariz\u0259, 2018-ci ili is\u0259 xo\u015fb\u0259xt bir il adland\u0131rard\u0131m. \u00c7\u00fcnki, 1918-ci ild\u0259 M.\u018f.R\u0259sulzad\u0259nin qurdu\u011fu Az\u0259rbaycan 1993-c\u00fc ild\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyevin say\u0259sind\u0259 m\u0259hv olmaqdan qurtuldu v\u0259 \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 2018-ci ild\u0259 q\u00fcdr\u0259tli bir m\u0259ml\u0259k\u0259t\u0259 \u00e7evril\u0259c\u0259k. Bunu \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131n\u0131n birind\u0259 haz\u0131rk\u0131 \u00f6lk\u0259 ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyevin \u00f6z\u00fc d\u0259 t\u0259sdiq etmi\u015fdi. \u0130lham \u018fliyev Az\u0259rbaycan\u0131n yaranmas\u0131n\u0131n 100 illiyind\u0259, 2018-ci ild\u0259 \u00f6lk\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n\u0131n he\u00e7 bir problem ya\u015famayaca\u011f\u0131, b\u00fct\u00fcn sosial-iqtisadi baryerl\u0259rin a\u015f\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n xo\u015fb\u0259xt bir m\u0259ml\u0259k\u0259t\u0259 \u00e7evril\u0259c\u0259yini bildirib. \u0130n\u015fallah, o g\u00fcn uzaqda deyil! Az\u0259rbaycan xalq\u0131 h\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259 buna layiqdir!<\/p>\n<p><strong>\u018fhm\u0259d \u015eahidov<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>1918-ci ild\u0259 M.\u018f.R\u0259sulzad\u0259nin qurdu\u011fu Az\u0259rbaycan<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5053,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[236,5],"tags":[],"class_list":["post-5052","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-articles","category-article"],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/shahidov.com\/en\/wp-content\/uploads\/bayraq.jpg","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/shahidov.com\/en\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5052","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/shahidov.com\/en\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/shahidov.com\/en\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shahidov.com\/en\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shahidov.com\/en\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5052"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/shahidov.com\/en\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5052\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12442,"href":"https:\/\/shahidov.com\/en\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5052\/revisions\/12442"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shahidov.com\/en\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/5053"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/shahidov.com\/en\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5052"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/shahidov.com\/en\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5052"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/shahidov.com\/en\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5052"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}