{"id":2551,"date":"2011-10-31T01:58:19","date_gmt":"2011-10-30T21:58:19","guid":{"rendered":"https:\/\/shahidov.com\/tr\/?p=2551"},"modified":"2020-03-12T15:06:34","modified_gmt":"2020-03-12T11:06:34","slug":"elmimiz-dunyanin-n%c9%99bzini-tutmalidir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/shahidov.com\/tr\/?p=2551","title":{"rendered":"\u201cELM\u0130M\u0130Z D\u00dcNYANIN N\u018fBZ\u0130N\u0130 TUTMALIDIR\u201d"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"https:\/\/shahidov.com\/tr\/wp-content\/uploads\/shahidov22.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-full wp-image-2552\" title=\"shahidov\" src=\"https:\/\/shahidov.com\/tr\/wp-content\/uploads\/shahidov22.jpg\" alt=\"\" width=\"250\" height=\"200\" \/><\/a>Filologiya \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru \u018fhm\u0259d \u015eahidov: \u201cV\u0259t\u0259n\u0259 xidm\u0259t etm\u0259k t\u0259kc\u0259 \u0259ld\u0259 silah s\u0259ng\u0259rd\u0259 dayanmaqla bitmir\u201d<!--more--><br \/>\n<strong>Elmin inki\u015faf\u0131 yolunda bir \u00e7ox add\u0131mlar\u0131n at\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 deyirl\u0259r. Elmin \u0130nki\u015faf\u0131 Fondunun yarad\u0131lmas\u0131 da bu add\u0131mlardan biri hesab olunur. Siz nec\u0259 hesab edirsiniz, bu fondun yarad\u0131lmas\u0131 elmin inki\u015faf\u0131na t\u00f6hf\u0259 ver\u0259 bilirmi?<\/strong><br \/>\n&#8211; Bildiyiniz kimi \u00f6lk\u0259 ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 c\u0259nab \u0130lham \u018fliyevin 21 Oktyabr 2009-cu il tarixli 526 sayl\u0131 \u0259mri il\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Prezidenti yan\u0131nda Elmin \u0130nki\u015faf\u0131 Fondu yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Bu fondun yarad\u0131lmas\u0131na q\u0259d\u0259r \u00f6lk\u0259mizd\u0259 elm sah\u0259sind\u0259 bir s\u0131ra d\u00f6vl\u0259t qurumlar\u0131 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rirdi, lakin m\u00fc\u0259yy\u0259n t\u0259\u015fkilats\u0131zl\u0131q v\u0259 paralel f\u0259aliyy\u0259t tendensiyalar\u0131 hiss olunmaqda idi. Bir alim \u00f6z elmi \u0259s\u0259rini \u00e7ap etm\u0259k v\u0259 ya h\u0259r hans\u0131 ixtiras\u0131n\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn bir-ne\u00e7\u0259 distansiyalara m\u00fcraci\u0259t etm\u0259k m\u0259cburiyy\u0259tind\u0259 qal\u0131rd\u0131 ki, bu da son anda h\u0259m vaxt itkisin\u0259, h\u0259m d\u0259 enerji itkisin\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xard\u0131rd\u0131. Lakin Elmin \u0130nki\u015faf\u0131 Fondunun yarad\u0131lmas\u0131ndan sonra b\u00fct\u00fcn f\u0259aliyy\u0259tl\u0259rin bir m\u0259rk\u0259zd\u0259 c\u0259ml\u0259\u015fm\u0259sin\u0259 nail olundu. Art\u0131q bu fond t\u0259r\u0259find\u0259n onlarla layih\u0259l\u0259r maliyy\u0259l\u0259\u015fdirilir, aliml\u0259rimizin beyn\u0259lxalq konfrans v\u0259 seminarlarda i\u015ftirak\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn maliyy\u0259 ayr\u0131l\u0131r, onlar\u0131n elmi \u0259s\u0259rl\u0259ri \u00e7ap olunur. Bu, art\u0131q elm\u0259 diqq\u0259t v\u0259 qay\u011f\u0131 dem\u0259kdir. Biz aliml\u0259r\u0259 d\u0259 m\u0259hz bu laz\u0131m idi.<\/p>\n<p><strong>Bir nec\u0259 g\u00fcn \u00f6nc\u0259 BDU-nun rektoru elm v\u0259 t\u0259hsilin birl\u0259\u015fdirilm\u0259si z\u0259rur\u0259tind\u0259n dan\u0131\u015fm\u0131\u015fd\u0131. Sizin bu m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00f6vqeyiniz nec\u0259dir?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; H\u00f6rm\u0259tli rektorumuz, mill\u0259t v\u0259kili Abel M\u0259h\u0259rr\u0259movun bu a\u00e7\u0131qlamas\u0131 il\u0259 tan\u0131\u015fam. Abel m\u00fc\u0259llim T\u0259hsil Nazirliyinin ad\u0131n\u0131n Elm v\u0259 T\u0259hsil Nazirliyin\u0259 d\u0259yi\u015fdirilm\u0259sin\u0259 t\u0259r\u0259fdard\u0131r. Fikrini d\u0259 onunla \u0259sasland\u0131r\u0131r ki, t\u0259hsil sistemind\u0259 1200-d\u0259n \u00e7ox elml\u0259r doktoru v\u0259 professor var, onlar\u0131 k\u0259narda qoymaq olmaz, \u00f6lk\u0259d\u0259 Elm v\u0259 T\u0259hsil Nazirliyi olmal\u0131d\u0131r. Abel m\u00fc\u0259llimin fikirl\u0259rin\u0259 h\u00f6rm\u0259tl\u0259 yana\u015f\u0131ram, lakin indiki \u015f\u0259raitd\u0259 bunun hans\u0131 m\u0259qs\u0259dl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn edildiyini v\u0259 hans\u0131 m\u00fcsb\u0259t n\u0259tic\u0259l\u0259r ver\u0259c\u0259yini ba\u015fa d\u00fc\u015f\u0259 bilmir\u0259m. N\u0259 f\u0259rqi var, iki qurum ayr\u0131-ayr\u0131l\u0131qda f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rdi, yoxsa birl\u0259\u015fib bir qurum ad\u0131 alt\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fd\u0131?! Onsuz da Az\u0259rbaycamda t\u0259hsil v\u0259 elm m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259ri bir-biril\u0259 s\u0131x \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q \u015f\u0259raitind\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. H\u0259r hans\u0131 universitetd\u0259 \u00e7al\u0131\u015fan bir m\u00fc\u0259llim elmi f\u0259aliyy\u0259tl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olmaq ist\u0259dikd\u0259, elm m\u00fc\u0259ssis\u0259sin\u0259 \u00fcz tutur, daha sonra t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259sind\u0259 m\u00fczakir\u0259l\u0259rd\u0259n ke\u00e7ir, m\u00fcdafi\u0259 edir v\u0259 sair\u0259. Elm v\u0259 T\u0259hsil Nazirliyi adl\u0131 qurum yarad\u0131ld\u0131qda hans\u0131 f\u0259rqli mexanizm olacaq ki?! Yen\u0259 d\u0259 eyni qaydalar t\u0259tbiq edil\u0259c\u0259k. M\u0259nc\u0259, bu t\u0259klif he\u00e7 bir \u0259sasa v\u0259 arqument\u0259 s\u00f6yk\u0259nmir. \u018fsas olan t\u0259hsilin v\u0259 elmin keyfiyy\u0259tini art\u0131rmaq, d\u00fcnya s\u0259viyy\u0259sind\u0259 q\u0259bul edil\u0259n az\u0259rbaycanl\u0131 aliml\u0259r yeti\u015fdirm\u0259kdir.<\/p>\n<p><strong>Magistraturaya q\u0259bul m\u0259qs\u0259dil\u0259 g\u0259ncl\u0259r\u0259 h\u0259rbi xidm\u0259td\u0259n m\u00f6hl\u0259t h\u00fcququ verilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fczakir\u0259l\u0259r gedir. Nec\u0259 hesab edirsiniz, m\u00f6hl\u0259t h\u00fcququnun verilm\u0259si m\u0259qs\u0259d\u0259uy\u011fundurmu?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; \u00c7ox a\u011fr\u0131l\u0131 v\u0259 m\u00fcbahis\u0259 do\u011furan m\u0259qama toxundunuz. \u018flb\u0259tt\u0259, m\u0259qs\u0259d\u0259uy\u011fundur. D\u00fczd\u00fcr, Az\u0259rbaycan ham\u0131m\u0131z\u0131n V\u0259t\u0259nidir, onu qorumaq laz\u0131md\u0131r. Amma ham\u0131 \u0259sg\u0259r olacaq dey\u0259, elmimizi axsada bilm\u0259rik ax\u0131. H\u0259yat\u0131n\u0131 elm\u0259 h\u0259sr etm\u0259k ist\u0259y\u0259n g\u0259ncl\u0259rimiz, o\u011flanlar h\u0259qiqi h\u0259rbi xidm\u0259td\u0259n azad olunmal\u0131d\u0131rlar. M\u0259nc\u0259, V\u0259t\u0259n\u0259 xidm\u0259t etm\u0259k t\u0259kc\u0259 \u0259ld\u0259 silah s\u0259ng\u0259rd\u0259 dayanmaqla bitmir. Alim d\u0259 \u00f6z elmi k\u0259\u015ffl\u0259ri, \u0259s\u0259rl\u0259ri il\u0259 m\u0259nsub oldu\u011fu xalqa, bu V\u0259t\u0259n\u0259 xidm\u0259t etmi\u015f olur. O da h\u0259qiq\u0259tdir ki, h\u0259r hans\u0131 bir g\u0259nc h\u0259rbi xidm\u0259t\u0259 yolland\u0131qdan sonra onun elm\u0259 v\u0259 t\u0259hsil\u0259 mara\u011f\u0131 bir q\u0259d\u0259r azal\u0131r. H\u0259min mara\u011f\u0131 b\u0259rpa etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn bir-ne\u00e7\u0259 il laz\u0131m olur. \u00c7\u00fcnki, \u0259sg\u0259rd\u0259n qay\u0131dan bir o\u011flan h\u0259l\u0259 5-6 ay \u0259sg\u0259rlik xatir\u0259l\u0259rinin t\u0259sirind\u0259n \u00e7\u0131xa bilmir. Yenid\u0259n h\u0259min g\u0259nci universitet ab-havas\u0131na qaytarmaq \u00fc\u00e7\u00fcn xeyli vaxt s\u0259rf olunur. Xan\u0131mlar\u0131m\u0131z is\u0259 elm\u0259 \u00e7ox da maraq g\u00f6st\u0259rmirl\u0259r. \u018fks\u0259riyy\u0259t ail\u0259 qurduqdan sonra elmi f\u0259aliyy\u0259tini dondurur. B\u00fct\u00fcn bu reall\u0131qlar\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 almaq laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n l\u0259\u011fvi il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259klifl\u0259r s\u0259sl\u0259nir. Bunu nec\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirirsiniz?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; \u018fvv\u0259lki sual\u0131n\u0131zda qeyd etdiyim kimi, h\u0259r hans\u0131 qurumu l\u0259\u011fv etm\u0259k v\u0259 ya birl\u0259\u015fdirm\u0259k \u00e7\u0131x\u0131\u015f yolu say\u0131la bilm\u0259z. \u018fsas \u0259ld\u0259 olunan n\u0259tic\u0259l\u0259rdir. Ad\u0131n\u0131 n\u0259 ist\u0259yirs\u0259n, qoy, t\u0259ki n\u0259tic\u0259 etibaril\u0259 y\u00fcks\u0259k g\u00f6st\u0259rici \u0259ld\u0259 olunsun. Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131 uzun ill\u0259r f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rmi\u015f v\u0259 xeyli professor, akademik yeti\u015fdirmi\u015f, Az\u0259rbaycan elminin n\u00fcv\u0259sin\u0259 \u00e7evrilmi\u015f bir qurumdur. \u0130ndi AMEA-n\u0131 l\u0259\u011fv etm\u0259k kim\u0259 v\u0259 n\u0259y\u0259 laz\u0131md\u0131r?! M\u0259nc\u0259, \u0259h\u0259miyy\u0259tsiz bir fikirdir.<\/p>\n<p><strong>Az\u0259rbaycan elmin daha hans\u0131 sah\u0259l\u0259rin\u0259 diqq\u0259t yetirm\u0259lidir ki, faydas\u0131 bizim \u00fc\u00e7\u00fcn daha \u00e7ox olsun?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; M\u0259nc\u0259, Az\u0259rbaycan elmi m\u00fcasir d\u00fcnyan\u0131n t\u0259l\u0259bl\u0259ri il\u0259 ayaqla\u015fmal\u0131d\u0131r, elmimiz d\u00fcnyan\u0131n n\u0259bzini tutmal\u0131d\u0131r. \u0130lk n\u00f6vb\u0259d\u0259, kibernetika, kosmos v\u0259 n\u00fcv\u0259 texnologiyalar\u0131na daha \u00e7ox diqq\u0259t yetirilm\u0259lidir. T\u0259\u0259ss\u00fcf hissi il\u0259 qeyd etm\u0259liy\u0259m ki, bug\u00fcn AMEA-n\u0131n Kibernetika \u0130nstitutunda kibernetikan\u0131 pe\u015f\u0259kar s\u0259viyy\u0259d\u0259 bil\u0259n t\u0259k-t\u00fck \u015f\u0259xsl\u0259r var. \u018fks\u0259riyy\u0259t \u0259vv\u0259ll\u0259r riyaziyyat v\u0259 fizika m\u00fc\u0259llimi olmu\u015f insanlard\u0131r. Bir \u015feyi ba\u015fa d\u00fc\u015fm\u0259liyik ki, rizayiyyat kibernetika say\u0131la bilm\u0259z. Kibernetika daim inki\u015faf ed\u0259n bir sah\u0259dir. Bug\u00fcn istehsal edil\u0259n bir komp\u00fcter 6 aydan sonra art\u0131q k\u00f6hn\u0259lir, \u0259v\u0259zin\u0259 \u0259n yeni modell\u0259r sat\u0131\u015fa \u00e7\u0131xar\u0131l\u0131r. T\u0259s\u0259vv\u00fcr edin ki, Apple \u015firk\u0259ti Ipad plan\u015feti istehsal edir, \u00fcst\u00fcnd\u0259n 1-2 il ke\u00e7m\u0259mi\u015f art\u0131q Ipad 2 versiyal\u0131 plan\u015fetl\u0259r sat\u0131\u015fa \u00e7\u0131xar\u0131l\u0131r. Bu, d\u00fcnyan\u0131n t\u0259l\u0259bat\u0131 dem\u0259kdir. V\u0259 biz d\u0259 bu t\u0259l\u0259bata uy\u011fun elmimizi inki\u015faf etdirm\u0259liyik.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan bug\u00fcn kosmos sah\u0259sind\u0259 d\u00fcnya miqyasl\u0131 u\u011furlara imza atmaq iddias\u0131ndad\u0131r. M\u0259nc\u0259, humanitar sah\u0259l\u0259r\u0259 ayr\u0131lan diqq\u0259tin bir qismi d\u0259 m\u0259hz bu sah\u0259l\u0259r\u0259 ayr\u0131lmal\u0131d\u0131r. \u0130ndiki \u015f\u0259raitd\u0259 s\u00f6z\u0259, s\u0259n\u0259t\u0259, idmana xeyli qay\u011f\u0131 g\u00f6st\u0259rilir. Bir idman\u00e7\u0131 beyn\u0259lxalq yar\u0131\u015fda q\u0259l\u0259b\u0259 qazand\u0131qda onu q\u0259hr\u0259man kimi qar\u015f\u0131lay\u0131rlar v\u0259 ya mu\u011fam ifa\u00e7\u0131lar\u0131 s\u0259n\u0259tkar kimi d\u0259y\u0259rl\u0259ndirilir v\u0259 b\u00f6y\u00fck h\u00f6rm\u0259tl\u0259 qar\u015f\u0131lan\u0131rlar. Bunlar \u00e7ox g\u00f6z\u0259ldir. Amma bu qay\u011f\u0131, diqq\u0259t v\u0259 h\u00f6rm\u0259td\u0259n elm adamlar\u0131 da laz\u0131m\u0131nca t\u0259min olunmal\u0131d\u0131rlar. M\u0259nc\u0259, bel\u0259 olsa, Az\u0259rbaycan n\u0259inki idman, musiqi v\u0259 neft m\u0259rk\u0259zi, habel\u0259 elm v\u0259 t\u0259hsil paytaxt\u0131 kimi d\u0259 tan\u0131nar.<\/p>\n<p>Qaynar.info<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Filologiya \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru \u018fhm\u0259d \u015eahidov: \u201cV\u0259t\u0259n\u0259 xidm\u0259t etm\u0259k t\u0259kc\u0259 \u0259ld\u0259 silah s\u0259ng\u0259rd\u0259 dayanmaqla bitmir\u201d<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":9839,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[89],"tags":[],"class_list":["post-2551","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-musahib"],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/shahidov.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/shahidov22.jpg","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/shahidov.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2551","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/shahidov.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/shahidov.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shahidov.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shahidov.com\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2551"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/shahidov.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2551\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12556,"href":"https:\/\/shahidov.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2551\/revisions\/12556"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shahidov.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/9839"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/shahidov.com\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2551"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/shahidov.com\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2551"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/shahidov.com\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2551"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}