{"id":5464,"date":"2013-10-22T09:40:26","date_gmt":"2013-10-22T05:40:26","guid":{"rendered":"https:\/\/shahidov.com\/tr\/?p=5464"},"modified":"2020-03-12T15:06:07","modified_gmt":"2020-03-12T11:06:07","slug":"ahmet-sahidov-kibris-gazetesine-konustu-turkcenin-bir-dunya-dili-olmasina-daha-cok-var","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/shahidov.com\/tr\/?p=5464","title":{"rendered":"Ahmet \u015eahidov K\u0131br\u0131s gazetesine konu\u015ftu: “T\u00fcrk\u00e7enin bir d\u00fcnya dili olmas\u0131na daha \u00e7ok var”"},"content":{"rendered":"

\"shahidov\"<\/a>KIBRIS\u2019a konu\u015fan Azerbaycanl\u0131 genc \u015fair ve yazar Ahmet \u015eahidov, T\u00fcrk halklar\u0131n\u0131n sempozyumlarda dile getirdi\u011fi bir hedefe dikkat \u00e7ekerek, bu konuda ger\u00e7ek\u00e7i olunmas\u0131n\u0131 istedi.<\/strong>
\nAzerbaycanl\u0131 gen\u00e7 \u015fair ve yazar Ahmet \u015eahidov, Pamukkale \u00dcniversitesi\u2019nde d\u00fczenlenen \u201cV. Uluslararas\u0131 D\u00fcnya Dili T\u00fcrk\u00e7e\u201d sempozyumunda T\u00fcrk\u00e7enin d\u00fcnya dili olmas\u0131 y\u00f6n\u00fcndeki istemlere dikkat \u00e7ekerek, bunun \u00e7ok ger\u00e7ek\u00e7i olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.
\nT\u00fcrk\u00e7enin bir d\u00fcnya dili olmas\u0131na daha \u00e7ok zaman oldu\u011funu ifade\u00a0eden\u00a0\u015eahidov, buna hem T\u00fcrklerin hem de T\u00fcrk dilinin haz\u0131r olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti. Ahmet \u015eahidov, bug\u00fcn d\u00fcnyada egemen diller bulundu\u011funu, bu dillerde 100 milyonlarca, hatta milyarlarca insan konu\u015ftu\u011funu ifade ederek, \u201cBunlar \u0130ngilizce, Rus\u00e7a, \u00c7ince, Arap\u00e7a dilleridir. Bug\u00fcn d\u00fcnyada 300 milyon T\u00fcrk k\u00f6kenli insan var. T\u00fcrk dili eski, zengin ve b\u00fcy\u00fcleyici bir dildir. Bu dilin t\u00fcm d\u00fcnyada tek ileti\u015fim dili olarak kabul edilmesi biz T\u00fcrklerin b\u00fcy\u00fck zaferi olur ama realiteler bunun aksini s\u00f6yl\u00fcyor\u201d dedi. \u015eahidov, T\u00fcrkiye, Azerbaycan, Kuzey K\u0131br\u0131s, G\u00fcney Azerbaycan, Xakasiya ve T\u00fcrkmenistan T\u00fcrklerinin birbirini anlayabildi\u011fini ancak alfabelerinin farkl\u0131 oldu\u011funu ifade etti.
\nDi\u011fer T\u00fcrk topluluklar\u0131 ve halklar\u0131n\u0131n ise genellikle birbirini anlayamad\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7eken \u015eahidov, \u201cNas\u0131l olabilir ki? Hen\u00fcz kendi aralar\u0131nda tek dil tayin edemeyen 300 milyonluk bir millet 7 milyarl\u0131k yerk\u00fcresinde tek dil olmaya nas\u0131l iddial\u0131 olabilir? T\u00fcm d\u00fcnyada konu\u015fulan \u0130ngilizce, Arap\u00e7a ve Rus\u00e7a dillerinin mensup oldu\u011fu milletlerin b\u00fct\u00fcn temsilcileri kendi dilinde konu\u015fur, di\u011fer halklar\u0131 da kendi dillerinde konu\u015fmaya zorluyorlar. Biz T\u00fcrkler ise toplu ayn\u0131 dili konu\u015fam\u0131yoruz\u201d diye konu\u015ftu.
\n\u015eair ve yazarlar\u0131n ne kadar fakir olursa, o kadar \u00fcretken olabilece\u011fini iddia eden Ahmet \u015eahidov, para i\u00e7inde y\u00fczen kalemlerin de\u011fil, halden anlayan m\u00fctevaz\u0131 kalemlerin daha g\u00fczel ve d\u00fcnya geneline \u00e7\u0131kabilecek eserler ortaya koyabilece\u011fini s\u00f6yledi.
\nBir K\u0131br\u0131s a\u015f\u0131\u011f\u0131 olan Ahmet \u015eahidov, \u00fclkesi eserleri ve Kuzey K\u0131br\u0131s\u00a0ile ilgili\u00a0d\u00fc\u015f\u00fcnceleri KIBRIS\u2019a anlatt\u0131.<\/p>\n

SORU:<\/strong> Ahmet \u015eahidov kendinizi tan\u0131t\u0131r m\u0131s\u0131n\u0131z?
\n\u015eAH\u0130DOV:<\/strong> Ahmet \u015eahidov bir \u015fair, yazar ve akademisyen olarak, Kuzey K\u0131br\u0131s\u2019\u0131 kendi vatan\u0131 olarak say\u0131yor. Ben hep s\u00f6yledim, Azerbaycan benim b\u00fcy\u00fcy\u00fcp boya ba\u015fa vard\u0131\u011f\u0131m vatan\u0131m, T\u00fcrkiye ikinci vatan\u0131m, Kuzey K\u0131br\u0131s ise \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc vatan\u0131m. Hi\u00e7birini birbirinden ay\u0131rm\u0131yor ve ayn\u0131 derecede seviyorum. Kuzey K\u0131br\u0131s\u2019ta defalarca oldum, t\u00fcm \u015fehirlerini gezdim, tarihini, co\u011frafyas\u0131n\u0131, siyasetini biliyorum. Rahmetli Rauf Denkta\u015f\u2019la g\u00f6r\u00fc\u015fmek ve elini s\u0131kmak \u015ferefine nail oldum.<\/p>\n

SORU:<\/strong> Bug\u00fcn yazar ve \u015fair yeteri kadard\u0131r. Neden okuyucu Ahmed \u015eahidov\u2019u okumal\u0131d\u0131r?
\n\u015eAH\u0130DOV:<\/strong> Bug\u00fcn \u015fair ve yazarlar\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011fu asl\u0131nda okuyucunun do\u011fru se\u00e7im yapmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olur. Okuyucu tamam\u0131n\u0131 g\u00f6zden ge\u00e7irir, iyiyi k\u00f6t\u00fcden ay\u0131r\u0131r ve kendine, kendi ruhuna uygun olan birisini se\u00e7er. Benim de kendime ve s\u00f6z\u00fcme a\u015f\u0131k olan okurlar\u0131m var ve hepsini de\u011ferlendiriyorum. Ben eserlerimde, \u015fiirlerimde ve romanlar\u0131mda sahte \u015feyler yazm\u0131yorum, ya\u015fad\u0131klar\u0131m\u0131, g\u00f6r\u00fcp-duyduklar\u0131m\u0131 kaleme al\u0131yorum ve istiyorum ki, okurlar\u0131m ger\u00e7ek olan \u015feyleri okusunlar benim eserlerimde. San\u0131r\u0131m, okuyucular da ger\u00e7ek olan eserleri okumal\u0131 ve sevmelidirler.<\/p>\n

SORU:<\/strong> Azerbaycan\u2019da daha \u00e7ok g\u00fcndemde olan gen\u00e7lerden birisiniz. Hem sosyal, hem de e\u011fitim faaliyeti ile me\u015fguls\u00fcn\u00fcz. Yazd\u0131\u011f\u0131n\u0131z yaz\u0131larda daha \u00e7ok ne demeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorsunuz? Hedef kitleniz daha \u00e7ok kimlerdir?
\n\u015eAH\u0130DOV:<\/strong> Azerbaycan ger\u00e7eklerini t\u00fcm d\u00fcnyaya yaymaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum, d\u0131\u015f ziyaretlerimde uluslararas\u0131 bilimsel konferans ve sempozyumlara her zaman \u00fclkemin kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 sorunlardan, Da\u011fl\u0131k Karaba\u011f\u2019dan konu\u015fmu\u015f ve d\u00fcnyan\u0131n dikkatini bu konulara \u00e7ekmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m. Yaz\u0131lar\u0131m, eserlerim ve genellikle s\u00f6yledi\u011fim s\u00f6zler de Azerbaycan, T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131yla, B\u00fcy\u00fck Turanla ilgilidir. D\u00fcnyaya yay\u0131lm\u0131\u015f 300 milyonluk T\u00fcrk insan\u0131n\u0131 birli\u011fe, b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011fe ve m\u00fccadeleye seslenmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum. Hedefim de budur zaten, birlik, karde\u015flik ve B\u00fcy\u00fck Turan!<\/p>\n

SORU:<\/strong> Ge\u00e7en ay\u0131n oran\u0131na g\u00f6re, Azerbaycan\u2019da en \u00e7ok sat\u0131lan kitaplar aras\u0131na giren \u201cSevdi\u011fim Kad\u0131n\u201d\u0131n yazar\u0131 olarak, \u00e7a\u011fda\u015f Azerbaycan edebiyat\u0131n\u0131n durumu hakk\u0131nda ne s\u00f6yleyebilirsiniz?
\n\u015eAH\u0130DOV:<\/strong> Azerbaycan edebiyat\u0131n\u0131n bug\u00fcnk\u00fc durumu hakk\u0131nda konu\u015fursak, a\u00e7\u0131k\u00e7a s\u00f6yleyebilirim ki, bug\u00fcn Azerbaycan edebiyat\u0131nda as\u0131l demokrasi ve ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc h\u00fck\u00fcm s\u00fcr\u00fcyor. Yeni- yeni gen\u00e7 \u015fair ve yazarlar\u0131m\u0131z yeti\u015fmekte, istedikleri konuda yaz\u0131p yaratmaktad\u0131rlar. \u0130\u015fte bu, demokrasinin sonucudur ki, yazarlar\u0131m\u0131z aras\u0131nda as\u0131l rekabet \u015fahit olunmaktad\u0131r. Ben de \u00e7ok seviniyorum ki, bu t\u00fcr amans\u0131z rekabet ko\u015fullar\u0131 i\u00e7inde benim ge\u00e7en y\u0131l\u0131n kas\u0131m ay\u0131nda yay\u0131mlanan \u201cSevdi\u011fim Kad\u0131n\u201d roman\u0131m sat\u0131\u015fa \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 ilk anlardan art\u0131k sat\u0131\u015f rekorlar\u0131n\u0131 k\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

SORU:<\/strong> Bir\u00e7ok yazar ve \u015fairler kitaplar\u0131n\u0131n sat\u0131\u015f\u0131ndan ho\u015fnutsuzluk ediyorlar. Neden Azerbaycan gen\u00e7li\u011fi kitap okumuyor?
\n\u015eAH\u0130DOV:<\/strong> Biliyorsunuz, bu, sadece Azerbaycan\u2019da de\u011fil, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada b\u00f6yledir. Elektronik medya t\u00fcm d\u00fcnyada \u00fcst\u00fcn konumlara sahiptir. B\u00f6yle bir ortamda kitaplar\u0131n sat\u0131\u015f\u0131n\u0131n azalmas\u0131 anla\u015f\u0131l\u0131rd\u0131r. Ama yine de sizin fikrinize kat\u0131l\u0131yorum, bug\u00fcn Azerbaycan kitap pazar\u0131nda kitap okuyan gen\u00e7lerimiz \u00f6rne\u011fin T\u00fcrkiye ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda azd\u0131r. Zamanla bu da \u00e7\u00f6z\u00fcm bulacakt\u0131r diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Hem de tebli\u011finden \u00e7ok \u015fey ba\u011fl\u0131d\u0131r. Ben kendi ki\u015fisel sitemde, ayr\u0131ca internet sitelerinde, gazetelerde roman\u0131m\u0131 ve di\u011fer kitaplar\u0131m\u0131 yo\u011fun tebli\u011f ediyorum, g\u00f6r\u00fc\u015flerimde, ziyaretlerimde kitaplar\u0131m\u0131n tan\u0131t\u0131m gecelerini ge\u00e7iriyorum ve sonu\u00e7ta kitaplar\u0131m daha \u00e7ok sat\u0131l\u0131yor. Ben \u015fahsen kendi kitaplar\u0131m\u0131n sat\u0131\u015f seviyesinden hayli memnunum.<\/p>\n

SORU:<\/strong> Belki okuyucular istedikleri kitab\u0131, onlar\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 kapsayacak eseri bulam\u0131yorlar?
\n\u015eAH\u0130DOV:<\/strong> Olabilir… Dindar, ateist, sosyal-siyasi aktivist olan, hatta sokak k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc tebli\u011f eden gen\u00e7lerimiz de var ki, onlar da kendi i\u015fine uygun edebiyat aramaktad\u0131rlar. Yazarlar\u0131m\u0131z da yazd\u0131klar\u0131 eserlerde t\u00fcm tabakalar\u0131n ihtiya\u00e7lar\u0131 olan eserler ortaya koymaya \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131 ve b\u00f6ylece b\u00fct\u00fcn kitlenin dikkatini \u00e7ekmeye \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r. Ben eminim ki, her bir insan\u0131n okumak istedi\u011fi bir kitap var, sadece o kitab\u0131 ortaya koymak gerekir.<\/p>\n

SORU: \u201c<\/strong>Facebook\u201dta Azerbaycanl\u0131 gen\u00e7lerin stat\u00fcs\u00fcne g\u00f6z al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda \u201cGen\u00e7 bilime gelmesin diye ya\u015fl\u0131 nesil elinden geleni yap\u0131yor. Biz bundan \u00e7ok s\u0131k\u0131nt\u0131 \u00e7ekiyoruz\u201d gibi c\u00fcmlelere rastlanmaktad\u0131r. Sizce bu durum ne zamana kadar devam edecek?
\n\u015eAH\u0130DOV:<\/strong> A\u011fr\u0131l\u0131 bir noktaya de\u011findiniz. B\u00f6yle durumlarla ben de kar\u015f\u0131la\u015fm\u0131\u015ft\u0131m. Sadece bilimde de\u011fil, hayat\u0131n t\u00fcm alanlar\u0131nda bu t\u00fcr rekabet var ama bu rekabeti ya\u015fl\u0131 nesillerden g\u00f6r\u00fcnce, kendisi de sivil sa\u011fl\u0131kl\u0131 y\u00f6ntemlerle edildi\u011finde bir gen\u00e7 olarak peri\u015fan olursun. Ya\u015fl\u0131 nesil kendi gen\u00e7li\u011fini Sovyet d\u00f6neminde ge\u00e7irip, o zamanlar sans\u00fcr as\u0131p-kesiyordu ama \u015fimdi demokrasidir, yetene\u011fi, kabiliyeti ve hevesi, ilgisi olan gen\u00e7ler k\u0131sa zaman i\u00e7inde ileri gidebiliyor. Bunu ne yaz\u0131k ki, ya\u015fl\u0131 nesil hazmedemiyor ve her bir a\u015fama i\u00e7in belli bir ya\u015f s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131n olmas\u0131 gibi g\u00fcl\u00fcn\u00e7 bir fikir seslendiriyor. \u00d6rne\u011fin, felsefe doktoru olmak i\u00e7in 35 ya\u015f\u0131nda, doktora olmak i\u00e7in ise 45-50 ya\u015flar\u0131n normal oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyorlar. Ben buna kesin itiraz\u0131m\u0131 sunuyorum. Ben kendim 26 ya\u015f\u0131nda felsefe doktoru oldum, in\u015fallah 33-35 ya\u015f\u0131nda da doktora olmak i\u00e7in elimden geleni yap\u0131yorum ama b\u00fct\u00fcn ayd\u0131nlar\u0131m\u0131z bu t\u00fcr d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyor. \u00d6rne\u011fin, benim uzun s\u00fcre e\u011fitim ald\u0131\u011f\u0131m Bak\u00fc Slavyan \u00dcniversitesi Rekt\u00f6r\u00fc, akademik Kemal Abdullayev hep gen\u00e7lere kayg\u0131s\u0131 ile ak\u0131lda kalm\u0131\u015f ve benim de bilime gelmemde \u00e7ok eme\u011fi ge\u00e7mi\u015ftir.<\/p>\n

SORU:<\/strong> Azerbaycan edebiyat\u0131nda sorunlardan biri de yazarlar\u0131n elde etti\u011fi gelirlerinden memnun olmamas\u0131d\u0131r. Onlar d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlar ki, sadece kitap yazmakla ge\u00e7inmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Kat\u0131l\u0131yor musunuz?
\n\u015eAH\u0130DOV:<\/strong> Biliyorsunuz, yazar yazd\u0131\u011f\u0131 eserlerden, kitaplardan para kazanmal\u0131d\u0131r. Ben buna kat\u0131l\u0131yorum. Ama benim de bu konuda farkl\u0131 bir d\u00fc\u015f\u00fcncem var. Bence, \u015fair ve yazar ne kadar fakir olursa, bir o kadar iyidir. Belki bu c\u00fcmleye g\u00f6re, beni k\u0131nayanlar bulunacak ama d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum ki, kalem adam\u0131 gerek ihtiya\u00e7 olsun ki, daha g\u00fczel ve d\u00fcnya geneline \u00e7\u0131kabilecek eserler ortaya koyabilsin. \u00c7\u00fcnk\u00fc, a\u015fktan nakam olanlar muhabbet hakk\u0131nda inan\u0131lmaz g\u00fczel eserler yarat\u0131yor, ihtiya\u00e7 i\u00e7inde olan \u015fairler mal konusunda \u00e7ok muhte\u015fem eserler yaz\u0131yorlar ama yine de inan\u0131yorum ki, devlet ve toplum kendi \u015fairini, yazar\u0131n\u0131 ya\u015fatmal\u0131d\u0131r. Ek \u00fccret, ek \u00f6d\u00fcller tahsis edilmeli ve gen\u00e7 yazarlara te\u015fvik verilmelidir.<\/p>\n

SORU:<\/strong> Peki siz, yazd\u0131\u011f\u0131n\u0131z kitaplardan gelir elde edebiliyor musunuz?
\n\u015eAH\u0130DOV:<\/strong> Ben en b\u00fcy\u00fck geliri kas\u0131m ay\u0131nda sat\u0131\u015fa \u00e7\u0131km\u0131\u015f \u201cSevdi\u011fim Kad\u0131n\u201d roman\u0131ndan elde ettim. Demek olar ki, piyasaya s\u00fcr\u00fclen kitaplar\u0131m 70-80 oran\u0131nda sat\u0131ld\u0131. Bu da benim i\u00e7in \u00e7ok b\u00fcy\u00fck ba\u015far\u0131d\u0131r. Fakat ben bununla yetinmek d\u00fc\u015f\u00fcncesinde de\u011filim. Yeni eserler, kitaplar yazmak istiyorum ve eserlerimin boyutlar\u0131 Azerbaycan\u2019\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda, T\u00fcrkiye ve Kuzey K\u0131br\u0131s\u2019\u0131 da kapsayacak. Ayn\u0131 eserlerden daha fazla gelir elde etmeyi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum ama temel amac\u0131m gelir yok, daha fazla okuyucu kitlesi toplamakt\u0131r.<\/p>\n

SORU:<\/strong> \u015eairin \u015fiiri ye\u015fil bir yapra\u011fa benzemeli ve her zaman ye\u015fil kalmal\u0131d\u0131r. \u015eiirlerinizin ne zamansa solaca\u011f\u0131 sizi hevesten d\u00fc\u015f\u00fcrebilir mi? Genellikle b\u00f6yle bir halden korkuyor musunuz?
\n\u015eAH\u0130DOV:<\/strong> Hayatta en \u00e7ok korktu\u011fum \u015fey unutulmakt\u0131r. Bir yazar i\u00e7in en korkun\u00e7 an onun yazd\u0131\u011f\u0131 eserlerin okunmamas\u0131, hakk\u0131nda dan\u0131\u015f\u0131lmamas\u0131 ve yazar\u0131n ak\u0131ldan \u00e7\u0131kmas\u0131d\u0131r. Hen\u00fcz, b\u00f6yle bir sorunum yok. \u0130n\u015fallah, Allah\u2019\u0131n yard\u0131m\u0131 ile her zaman ilgi oda\u011f\u0131 olurum.<\/p>\n

SORU:<\/strong> \u00dcnl\u00fc yazar Gabriel Garcia Markes der ki; \u201cBug\u00fcn herhangi bir \u015fiirin b\u00fcy\u00fck tirajla yay\u0131n\u0131 veya \u00e7e\u015fitli dillere \u00e7evirisi h\u00e2l\u00e2 \u015fart de\u011fildir. \u00d6nemlisi \u015fudur ki, kitap bir nesilden di\u011fer nesle ge\u00e7e bilsin.\u201d O, bunu literat\u00fcrde kalmak ile ili\u015fkilendirirdi. Sizin kitap da en \u00e7ok satanlar aras\u0131na girdi. Sizce, Ahmet \u015eahidov\u2019un yazd\u0131\u011f\u0131 kitaplar nesilden nesle ge\u00e7ecek mi? Bununla ilgili ne d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz?
\n\u015eAH\u0130DOV:<\/strong> Vallahi, hen\u00fcz o konuda d\u00fc\u015f\u00fcnmedim. Bir sonraki nesillere ge\u00e7ecek eserler yazd\u0131\u011f\u0131m\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyorum. Hen\u00fcz o d\u00fczeyde yazd\u0131\u011f\u0131m kanaatinde de\u011filim ama ileride gelecek nesiller taraf\u0131ndan severek okunacak eserler yaratmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n

SORU:<\/strong> Bu yak\u0131nda Pamukkale \u00dcniversitesi\u2019nde d\u00fczenlenen \u201cV. Uluslararas\u0131 D\u00fcnya Dili T\u00fcrk\u00e7e\u201d sempozyumunda kat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131n\u0131z. Sempozyumda konu\u015fma s\u0131ras\u0131nda \u201cD\u00fcnya diline iddia etmektense, ortak T\u00fcrk dilini tespit edelim\u201d \u00f6neriniz tepki g\u00f6rd\u00fc. Siz T\u00fcrk dilinin d\u00fcnya dili ilan edilmesinin hen\u00fcz erken oldu\u011funu ve bunun i\u00e7in zemin yeti\u015fmedi\u011fini s\u00f6ylediniz. Peki bunun i\u00e7in ne yap\u0131lmal\u0131d\u0131r?
\n\u015eAH\u0130DOV:<\/strong> Pamukkale \u00dcniversitesi\u2019nde d\u00fczenlenen uluslararas\u0131 konferansta konu\u015fma yapanlar\u0131n konu\u015fmas\u0131n\u0131 dikkatle dinledim, \u00e7ok g\u00fczel fikirler vard\u0131. Bir T\u00fcrk olarak sevindim ki, dilimizin d\u00fcnya dili olmas\u0131 arzusu ve niyeti var ama gelin bakal\u0131m, dilimiz buna haz\u0131r m\u0131? Biz T\u00fcrkler buna haz\u0131r m\u0131y\u0131z? Bug\u00fcn d\u00fcnyada egemen diller mevcuttur ki, bu dillerde 100 milyonlarca, hatta milyarlarca insan konu\u015fuyor. Bunlar \u0130ngilizce, Rus\u00e7a, \u00c7ince, Arap\u00e7a dilleridir. Bug\u00fcn d\u00fcnyada 300 milyon T\u00fcrk k\u00f6kenli insan var. T\u00fcrk dili eski, zengin ve b\u00fcy\u00fcleyici bir dildir. Bu dilin t\u00fcm d\u00fcnyada tek ileti\u015fim dili olarak kabul edilmesi biz T\u00fcrklerin b\u00fcy\u00fck zaferi olur ama realiteler bunun aksini s\u00f6yl\u00fcyor. D\u00fcnyadaki 300 milyon T\u00fcrk\u2019\u00fcn hepsi birbiri ile birim konu\u015f bilir mi? Tabii ki, hay\u0131r. T\u00fcrkiye, Azerbaycan, Kuzey K\u0131br\u0131s, G\u00fcney Azerbaycan, Xakasiya ve T\u00fcrkmenistan T\u00fcrkleri birbirini anlayabilir de, amma alfabeleri farkl\u0131d\u0131r\u2026 Di\u011fer T\u00fcrk topluluklar\u0131 ve halklar\u0131 ise genellikle birbirini anlayam\u0131yor. Buras\u0131 Sibirya T\u00fcrkleri, Tataristan, Ba\u015fkurdistan, \u00d6zbekistan, K\u0131rg\u0131zistan, Kazakistan, K\u0131r\u0131m Tatarlar\u0131, \u00c7in Uygurlar\u0131 ve bu gibi onlarca T\u00fcrk topluluklar\u0131 i\u00e7erir. Nas\u0131l olabilir ki, hen\u00fcz kendi aralar\u0131nda tek dil tayin edemeyen 300 milyonluk bir millet 7 milyarl\u0131k yerk\u00fcresinde tek dil olmaya iddial\u0131d\u0131r? T\u00fcm d\u00fcnyada konu\u015fulan \u0130ngilizce, Arap\u00e7a ve Rus\u00e7a dillerinin mensup oldu\u011fu milletlerin b\u00fct\u00fcn temsilcileri kendi dilinde konu\u015fur, di\u011fer halklar\u0131 da kendi dillerinde konu\u015fmaya zorluyorlar. Biz T\u00fcrkler ise toplu ayn\u0131 dili konu\u015fam\u0131yoruz.
\nBu nedenle konferansta s\u00f6yledim ki, T\u00fcrk\u00e7enin bir d\u00fcnya dili olmas\u0131na daha \u00e7ok var. Bu kadar olan s\u00fcre\u00e7leri \u00e7\u00f6zmeden bu iddiaya d\u00fc\u015fmek \u015fimdiden hezimetle bar\u0131\u015fmak anlam\u0131na gelir. Biz ilk \u00f6nce kendi aram\u0131zda, yani 300 milyon insan\u0131m\u0131z\u0131n ayn\u0131 dili konu\u015fabilmesi y\u00f6n\u00fcnde faaliyet g\u00f6stermeli ve ortak T\u00fcrk dilini tayin etmeliyiz. Bug\u00fcn baz\u0131 \u00e2limler \u00f6neriyorlar ki, d\u00fcnyadaki b\u00fct\u00fcn T\u00fcrk halklar\u0131n\u0131n dillerinden belli kelimeleri ve ifadeleri bir araya getirerek ortak T\u00fcrk dili yaratal\u0131m. Bence, bu, \u00e7\u00f6z\u00fcm de\u011fil. Ben ise \u00f6neriyorum ki, T\u00fcrkiye T\u00fcrk\u00e7esi ortak T\u00fcrk dili ilan edilsin ve di\u011fer T\u00fcrk halklar\u0131 ve toplumlar\u0131 da bu dil etraf\u0131nda temerk\u00fczle\u015fsin. \u00d6ncelikle, ona g\u00f6re, T\u00fcrkiye n\u00fcfus say\u0131s\u0131na, siyasi-ekonomik g\u00fcc\u00fcne ve d\u00fcnyadaki konumuna g\u00f6re daha g\u00fc\u00e7l\u00fcd\u00fcr. \u201cAz\u0131nl\u0131k \u00e7o\u011funlu\u011fa tabidir\u201d prensibi ile di\u011fer halklar da T\u00fcrkiye T\u00fcrk\u00e7esine uygunla\u015ft\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bu s\u00fcre\u00e7te T\u00fcrkiye, T\u00fcrkmenistan, Kuzey K\u0131br\u0131s, Xakasiya art\u0131k haz\u0131rd\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu \u00fclkelerde konu\u015fulan T\u00fcrk dili \u00e7ok benzerdir ve s\u0131radan vatanda\u015flar birbirini kolayl\u0131kla anlamaktad\u0131rlar. Di\u011fer T\u00fcrk halklar\u0131n\u0131 T\u00fcrkiye T\u00fcrk\u00e7esi etraf\u0131nda toplamak gerekir, bunun i\u00e7in \u00f6ncelikle birim alfabe sistemi olu\u015fturulmal\u0131 ve t\u00fcm aktivite de bu y\u00f6nde devam ettirilmelidir.<\/p>\n

SORU:<\/strong> Bildi\u011fim kadar\u0131yla, bu sizin karde\u015f \u00fclkeye d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc ziyaretiniz. Bu seferki ziyaretinizin amac\u0131 nedir?
\n\u015eAH\u0130DOV:<\/strong> Ben Kuzey K\u0131br\u0131s\u2019\u0131 defalarca ziyaret ettim. Her seferinde bilimsel konferanslara, sempozyumlara kat\u0131ld\u0131m. Bu seferki ziyarette ise \u00f6ncelikle KKTC Cumhurba\u015fkan\u0131 Dervi\u015f Ero\u011flu ile g\u00f6r\u00fc\u015fmek ve kitab\u0131m\u0131n tan\u0131t\u0131m\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmek idi. Kuzey K\u0131br\u0131s\u2019a ziyaretim Azerbaycan-K\u0131br\u0131s Dostluk Cemiyeti Ba\u015fkan\u0131 Orhan Hasano\u011flu\u2019nun daveti ile ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir. \u00c7ok verimli bir ziyaret oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Daha sonra \u201cAzerbaycan – ge\u00e7mi\u015ften gelece\u011fe\u201d isimli bir panelde yer ald\u0131m ve diasporumuzun geli\u015fimi ile ilgili de\u011ferli fikirleri duydum.<\/p>\n

SORU:<\/strong> Ziyaret zaman\u0131 KKTC`nin Cumhurba\u015fkan\u0131 Dervi\u015f Ero\u011flu ile g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fcn\u00fcz. \u0130lgin\u00e7tir, g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn konusu ne oldu?
\n\u015eAH\u0130DOV:<\/strong> KKTC ba\u015fkan\u0131 ile g\u00f6r\u00fc\u015fmemiz benim giri\u015fimcili\u011fimle yap\u0131ld\u0131. Sa\u011f olsun ki, Say\u0131n Ero\u011flu benim davetimi yere d\u00fc\u015f\u00fcrmedi ve beni kabul etti. G\u00f6r\u00fc\u015fme s\u0131ras\u0131nda iki \u00fclke aras\u0131ndaki ili\u015fkilerin daha da geli\u015ftirilmesi, Kuzey K\u0131br\u0131s\u2019\u0131n Azerbaycan\u2019da propagandas\u0131n\u0131n daha da g\u00fc\u00e7lendirilmesi ve bu i\u015fte edebiyat\u00e7\u0131lar\u0131n, yazarlar\u0131n hangi i\u015fler g\u00f6rebilece\u011fini konu\u015ftuk. Teklif ettim ki, yazarlar\u0131m\u0131z kendi eserlerinde her iki \u00fclkenin tarihini, k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc ve politikas\u0131n\u0131 tarif etsin ve bu eserler her iki \u00fclkede yayg\u0131nla\u015fs\u0131n. KKTC Cumhurba\u015fkan\u0131 Dervi\u015f Ero\u011flu bu teklifimi y\u00fcksek de\u011ferlendirdi ve bu \u00e7al\u0131\u015fmada gen\u00e7lerin \u00fczerine b\u00fcy\u00fck sorumlulu\u011fun d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u00f6yledi. Ben ilk defa olarak, say\u0131n Ero\u011flu\u2019na yeni roman\u0131m hakk\u0131nda bilgi verdim. Yeni roman\u0131m Kuzey K\u0131br\u0131s\u2019a e\u011fitim almak i\u00e7in gelen bir Azerbaycanl\u0131 gen\u00e7 ile ilgilidir. E\u011fitimini tamamlad\u0131ktan sonra Kuzey K\u0131br\u0131s\u2019ta kalan, adada aktif sosyal faaliyetlerde bulunan Azerbaycanl\u0131 gen\u00e7 daha sonra aktif siyasete kat\u0131ld\u0131 ve KKTC\u2019nin milletvekili se\u00e7ildi. Gelecekte Kuzey K\u0131br\u0131s\u2019\u0131 y\u00f6netecek bu Azerbaycanl\u0131 K\u0131br\u0131s’\u0131n birle\u015ftirilmesi y\u00f6n\u00fcnde tarihi ba\u015far\u0131lara imza atm\u0131\u015f oluyor. \u0130n\u015fallah, yaz aylar\u0131nda haz\u0131r olacak bu roman\u0131m\u0131 T\u00fcrk\u00e7eye \u00e7evirip T\u00fcrkiye\u2019de ve Kuzey K\u0131br\u0131s\u2019ta yaymay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n

SORU:<\/strong> Son olarak bu \u00fclke ve adan\u0131n insanlar\u0131 hakk\u0131nda g\u00f6r\u00fc\u015flerinizi de bilmek ilgin\u00e7 olur. Burada sizi daha \u00e7ok ne \u00e7ekti?
\n\u015eAH\u0130DOV:<\/strong> Ben Kuzey K\u0131br\u0131s\u2019a a\u015f\u0131k oldum, \u00e7ok seviyorum bu \u00fclkeyi. Hem do\u011fas\u0131, hem insanlar\u0131, hem de misafirperverli\u011fi \u00e7ok \u00e7ekiyor beni kendine. Tatl\u0131 \u015fiveleri, g\u00fcler y\u00fczleri, ho\u015f davran\u0131\u015flar\u0131 var K\u0131br\u0131s cemaatinin. \u0130n\u015fallah, gelecekte Kuzey K\u0131br\u0131s\u2019la ilgili pek \u00e7ok plan\u0131m var. Bir s\u00fcre KKTC\u2019de kal\u0131p e\u011fitiminde yer olmak planlar\u0131m da var.<\/p>\n

Cafer MENS\u0130M\u0130<\/strong><\/p>\n

http:\/\/www.kibrisgazetesi.com\/popup.php\/cat\/2\/news\/167229\/PageName\/Ic_Haberler<\/a><\/p>\n

\"kibris_gazetesi_musahibe\"<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

KIBRIS\u2019a konu\u015fan Azerbaycanl\u0131 genc \u015fair ve yazar Ahmet \u015eahidov, T\u00fcrk halklar\u0131n\u0131n sempozyumlarda dile getirdi\u011fi bir hedefe dikkat \u00e7ekerek, bu konuda ger\u00e7ek\u00e7i olunmas\u0131n\u0131 istedi. Azerbaycanl\u0131 gen\u00e7 \u015fair ve yazar Ahmet \u015eahidov,… <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5466,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[89,17],"tags":[],"class_list":["post-5464","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-musahib","category-xbrlr"],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/shahidov.com\/tr\/wp-content\/uploads\/kibris_gazetesi_musahibe.jpg","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/shahidov.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5464","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/shahidov.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/shahidov.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shahidov.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shahidov.com\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5464"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/shahidov.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5464\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12541,"href":"https:\/\/shahidov.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5464\/revisions\/12541"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shahidov.com\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/5466"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/shahidov.com\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5464"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/shahidov.com\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5464"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/shahidov.com\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5464"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}